czwartek, 14 marca 2019

Uścisk



Nastała pora godowa żab trawnych Rana temporaria

Ciepłe temperatury przedwiośnia spowodowały wybudzenie się żab z zimowego odrętwienia. Zaraz po przebudzeniu, żaby trawne nie myślą o toalecie, śniadaniu, czy drapieżnikach, które mogą czaić się wszędzie. Jedynym celem tych płazów na najbliższe dni jest przekazanie genów. Inaczej mówiąc, żaby interesuje tylko seks! Żaby trawne podejmują więc masową wędrówkę w kierunku zbiorników wód stojących. Jedne idą samotnie, inne złączone w ampleksus.

Ampleksus (z języka łacińskiego) oznacza uścisk. Jest to połączenie się samicy z samcem, które może trwać nawet kilka godzin. W przypadku żaby trawnej jest to dokładniej mówiąc ampleksus pachowy. Czasem samica może być połączona z dwoma, a nawet więcej kilkoma samcami. Główny trud wędrówki spada na samicę. Wyobraźcie sobie więc, że do jej pleców przykleiły się dwa lub trzy samce... Tym większy szacun! Czego to nie sprawią hormony... Tak złączone płazy kres wędrówki znajdują w wodzie, w której żaby intensywnie godują. Samica składa skrzek, samiec zapładnia jaja, dając start nowemu pokoleniu.

Czasem zdarzyć się może, że gody żab odbywają się w powstających po roztopach wielkich kałużach, które po pewnym czasie wysychają lub mogą być rozjechane przez różnego rodzaju pojazdy. Jest to swego rodzaju pułapka ekologiczna, zagrożenie dla gatunku. Również sama wędrówka często może się skończyć tragicznie, gdy żaby przechodzą przez jezdnię.

Mimo wielu niebezpieczeństw czyhających na żaby trawne, w skali kraju nie wydaje się być obecnie zagrożona. Należy jednak dodać, że ostatnimi czasy liczebność tego gatunku spada. Żaby możemy spotkać na terenie całego kraju, zarówno na niżu, jak i w górach, a najwyżej położone stanowiska znajdują się w Tatrach. Płaz ten jest w Polsce pod ochroną.

Źródło: Majtyka T., Ogielska M. 2012. Żaba trawna Rana temporaria. W: Makomaska-Juchiewicz M., Baran P. (red). Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część III. GIOŚ, Warszawa, s. 466-480.